ศูนย์รวมบทความคาวบอย อินเดียนแดง เม็กซิกัน

ตำนานยีนส์คาวบอย #1

ตำนานยีนส์คาวบอย โพสต์ในเวปบอร์คาวบอยไทยเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2552 โดย lonesome__dove

หลายคนคงไม่ทราบว่า ยีนส์สำหรับคาวบอยมีการออกแบบและพัฒนามาอย่างไร ผมค้นไว้และเขียนไว้ยาวทีเดียว วันนี้ขอเอามาฝากผู้ที่สนใจเรื่องนี้ ทนอ่านกันหน่อยก็แล้วกันครับ เพราะมันยาวมาก

ประวัติกำเนิดกางเกงยีนแบบดั้งเดิม ที่ไม่ใช่ยีนส์คาวบอยแท้ๆ ผมเคยเขียนไว้ที่ http://www.cowboythai.com/post/catalog.php?idp=324
ขอยกมาเก็บไว้ในที่นี้ก่อนอื่น เพื่อเป็นการเริ่มต้น ดังนี้

ยุคคาวบอยเริ่มต้นประมาณปี 1800 โดยไม่มียีนส์ เพราะฉนั้นใครว่า คาวบอยต้องนุ่งยินส์เท่านั้น จึงเข้าใจผิดครับ หนังคาวบอยที่พิถีพิถันเรื่องการแต่งตัวให้ตรงตามยุคจำนวนมาก แสดงให้เห็นว่าคาวบอยไม่ได้นุ่งยืนส์ในยุคก่อนปี 1880
กางเกงบลูยิ่นส์กำเนิดขึ้นในปี 1870 ในเนวาดา เมื่อผู้หญิงคนหนึ่งเดินไปร้านตัดเสื้อผ้าของ Jacob Davis และขอให้เขาตัดกางเกงราคาถูก แต่ต้องทนทานกว่าปกติให้สามี เนื่องจากสามีของเธอทำงานหนักใช้กางเกงเปลืองมาก เดี๋ยวก็ขาด เธอจึงต้องการให้ตัดกางเกงจากผ้าที่หนาและทนเป็นพิเศษให้สามี โดยจ่ายค่าตัดไว้ 3 ดอลลาร์

Davis เป็นคนที่รับตัดเต๊นท์คลุมรถม้าและเต็นท์สำหรับกางนอนให้พวกบุกเบิกด้วย โดยสั่งผ้าทำเต๊นท์จากบริษัท Levi Strauss ซึ่งเป็นของคนเชื้อสายเยอรมัน เขาจึงเอาผ้าทำเต๊นท์มาตัดกางเกงให้ลูกค้ารายนี้ นอกจากนี้ บริเวณตะเข็บ หรือมุมกระเป๋าซึ่งขาดง่าย เขาเอาเป๊ก(ฝรั่งเรียก rivet แปลว่าหมุดย้ำ)มาตอกไว้เพื่อไม่ให้ด้ายขาดง่าย ผลก็คือได้กางเกงที่ทนทานอย่างที่ไม่เคยพบมาก่อน ผู้คนต่างก็เห่อกันไปตัดมาใช้

การเกงยี่นรุ่นแรกๆ น่าจะสีขาวเหมือนผ้าเต๊นท์ แต่ต่อมามีเอกสารบางแห่งบอกว่า มีการย้อมด้วยสีจากลูก Indigo ซึ่งมาจากอินเดียซึ่งให้สีน้ำเงินเข้ม

ตอน หลังเมื่อเห็นร้านตัดกางเกงอื่นๆ ลอกเลียนแบบไปใช้กันมาก Davis จึงจดหมายไปถึง Livi Strauss ชักชวนให้มาจดสิทธิ์บัตรร่วมกัน และก็เลยถือกำเนิดเป็น บลูยีนส์ ที่ย้ำด้วยหมุด ยี่ห้อ Levi ตั้งแต่นั้นมา

ยี่นส์ ได้รับความนิยมมากในอเมริกาและต่อไปทั่วโลก เขาว่าก็เนื่องมาจากหนังชุด B-Western ในช่วงปี 1930 เป็นต้นมา ซึ่งตัวเอกหนังคาวบอยยุคนั้นนิยมนุ่งยีนส์กันมาก เมื่อคนชอบหนังพวกนี้มาก ก็เลยเลียนแบบการแต่งกายจากพวกดาราหนัง ก็เลยนิยมไปทั่วอเมริกา และระบาดไปทั่วโลกแหละครับ จริงๆ แล้ว ก็คือผลงานของ ฮอลลีวูด นั่นเอง

คาวบอยแท้ต้องใส่กางเกงยินส์แรงเลอร์เท่านั้นหรือ

คงเป็นที่สงสัยของใครหลายคนที่ว่า คาวบอยแท้ต้องใส่แต่กางเกงยีนส์แรงเลอร์(Wrangler) เท่านั้นหรือ เรื่องนี้ผมแคลงใจอยู่นาน และได้ลองไปสืบค้นความเห็นของคนในประเทศที่เป็นเจ้าตำหรับยีนส์และคาวบอยแท้ๆ เขาดู ก็ได้คำตอบหลายแห่ง ซึ่งน่ารู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหามพอควร

มีเว็บไซต์หลายแห่ง ที่รวบรวมคำถามคำตอบเกี่ยวกับคาวบอยไว้ ซึ่งก็มีคำตอบเกี่ยวกับยีนไว้ด้วย เช่นที่ http://www.cowboycrew.com/cowboy_club_080.htm ซึ่งเป็นเว็บของกลุ่มคาวบอยที่ตั้งใจเผยแพร่มรดกวัฒนธรรมคาวบอยให้แก่คนทั่วไป โดยมีช่องรับคำถามเปิดไว้เสมอ และจะมีคนตอบให้ถ้าทิ้งคำถามไว้ โดยคำถามตอบเหล่านี้จะเก็บไว้ที่หน้าเว็บนี้ตลอดเวลา ที่นี่ มีคำถามข้อที่ 13 เขียนไว้ว่า
13. Do all Cowboys wear Wranglers ?
A: No, all Cowboys do not wear Wranglers, some wear Carhartt, some wear Levis, some wear many other brands. There are boot-cut jeans that are a little bigger at the ankle to be able to accommodate the boot shaft.
แปลได้ว่า
ถาม: คาวบอยทุกคนใส่ยีนส์แรงเลอร์ใช่ไหม
ตอบ: ไม่ คาวบอยไม่ได้ใส่แรงเลอร์ทุกคน บางคนใส่ Carhartt บางคนใส่ลีวายส์ บางคนก็ใส่ยี่ห้ออื่นๆ มีกางเกงยีนส์ประเภท boot-cut ไม่น้อยที่ปลายขาตรงข้อเท้าใหญ่เล็กน้อยเพื่อให้ใส่ครอบรองเท้าบูตได้ดี

อีกเว็บหนึ่ง เป็นของคาวบอยอาวุโส ชื่อ Cowboy Bob Lemen ที่วงการคาวบอยรู้จักนับถือกันมานาน ถือว่าเป็นคาวบอยชั้นครูคนหนึ่ง เขาเปิดเว็บเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับคาวบอย โดยรวบรวมศัพท์เกี่ยวกับคาวบอยไว้พร้อมรูปประกอบถึง 600 กว่าหน้า(ผมโหลดมาเปิดใช้ประจำ) และตัวเขาเองปัจจุบันก็ยังรับสอนเกี่ยวกับม้า การขี่ม้าและจัดกิจกรรมเกี่ยวกับคาวบอยอยู่ด้วย ที่นี่ก็มีการตอบคำถามที่มีคนถามเรื่องนี้ไว้ ดังนี้

ลิงค์เว็บไซต์ http://www.lemen.com/qa299.html QUESTION:
Hi Cowboy Bob!
A cowboy friend in Colorado has stumped me with a question and bets that I can't find the answer on my own.
Maybe you can help me!
Why do real cowboys wear Wranglers and not Levis?
Thanks Cowboy Bob!

ในคำถามที่ 299 ซึ่งมีคนถามไว้แปลได้ความว่า
สวัสดี คาวบอย บ็อบ!
เพื่อนคาวบอยที่โคโลราโดอัดผมด้วยคำถามข้อหนึ่ง และพนันว่าผมไม่มีทางหาคำตอบด้วยตัวเองได้ บางทีคุณอาจช่วยผมได้ คำถามคือ ทำไมคาวบอยแท้ใส่แต่กางเกงแรงเลอร์ ไม่ใส่ลีวายส์
ขอบคุณครับ คาวบอยบ็อบ!

คำตอบที่บ๊อบตอบเรื่องนี้ ยาวไม่น้อยแต่เต็มไปด้วยเรื่องน่ารู้ทั้งนั้น จึงขอแปลมาให้อ่านกันข้างล่าง ส่วนใครจะเห็นด้วยหรือไม่ก็แล้วแต่วิจารณญาณของแต่ละคนครับ

"มันเป็นผลมาจากการโฆษณาแทบทั้งสิ้น แต่คงเป็นเพราะแรงเลอร์เป็น ยีนส์อย่างเป็นทางการ ของสมาคมโรดิโอคาวบอยอาชีพ (Pro Rodeo Cowboys Association (PRCA)) มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1974 ด้วย มันดูเป็นเรื่องแปลกที่บริษัททางภาคตะวันออก(ของอเมริกา)ที่มีส่วนแบ่งในตลาดได้ 20 เปอร์เซ็นต์ และอ้างว่ายีนส์ของพวกเขาเท่านั้นเป็นยีนส์ที่ คาวบอยตัวจริง สรวมใส่... "
บ๊อบคงตั้งใจจะเปรียบเทียบว่า ลีวายส์ยีนกำเนิดขึ้นในแถบตะวันตก ในยุคคาวบอยแท้ๆ ยังไม่อ้างอย่างนั้น แต่แรงเลอร์เกิดในแถบตะวันออกที่เจริญแล้วของอเมริกากลับมาอ้างเช่นนั้น บ๊อบ เขียนตอบต่อไปว่า

"โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แรงเลอร์ยีนส์ยังไม่มีตัวตนจนกว่าจะถึงปี 1940 ในขณะที่ในปี 1870 กว่าๆ ผู้คนในดินแดนตะวันตกต่างก็ได้ใส่ยีนที่ผลิตในคาลิฟอร์เนีย โดยอดีตคาวบอยในไร่แห่งหนึ่งที่ชื่อ ลีวาย สเตร้าสส์ (Livi Strauss)

แล้วมันเป็นเพราะอะไร ที่ยี่ห้อแรงเลอร์สามารถต้อนตลาดยีนส์สำหรับ "คาวบอยตัวจริง (real cowboy)" เข้ามุมได้ คำตอบสั้นๆ ก็คือ พวกเขาซื้อมันได้

ในปี 1943 บริษัท Blue Bell Overall Company ซึ่งอยู่ที่เมือง กรีนโบโร ทางเหนือรัฐคาโรไลนา ได้ซื้อบริษัทผลิตเสื้อผ้าแห่งหนึ่งชื่อ Casey Jones Work-Clothes ซึ่งการในการซื้อขายครั้งนี้ พวกเขาก็ได้ยี่ห้อยีนส์ที่แทบไม่มีใครรู้จักไปด้วยยี่ห้อหนึ่ง คือ Wrangler

ในปี 1947 บริษัท Blue Bell จ้างนักออกแบบเสื้อผ้าคนหนึ่ง ซึ่งใช้ชื่อเล่นว่า โรดิโอ เบ็น (Rodeo Ben ชื่อจริงคือ Ben Lichenstein เป็นช่างตัดเสื้อผ้าจากฟิลาเดนเฟีย - จากข้อเขียนของ Mark Jacobs แห่งนิวยอร์คไทม์) เพื่อให้สร้างเสื้อผ้าในแนวตะวันตกขึ้นมาสักสายการผลิตหนึ่ง ซึ่งหนึ่งในสายการผลิตนี้ ก็คือกางเกงยีนส์รุ่นหนึ่งที่ใช้รหัสว่า 13MWZ (ข้อเขียนของ MARK JACOBS จากนิวยอร์คไทม์ เมื่อ June 24, 2007 บอกว่า MWZ เป็นตัวย่อมาจากคำว่า "men’s Western zipper")"

รูปคาวบอยบ๊อบ หน้าตาของเขา และขณะสอนขี่ม้า ลองสังเกตยีนส์ที่เขาใส่ว่าฟิต หลวม อย่างไร








บ๊อบเขียนต่ออีกว่า

" ต่อจากนั้น บริษัท Blue Bell (เจ้าของแรงเลอร์) ก็ได้จ้างดาราโรดิโอที่รู้จักกันดีกลุ่มหนึ่ง ให้ช่วยโปรโมตยีนส์ยี่ห้อนี้ ยิ่งเมื่อแรงเลอร์ได้ซื้อสิทธิในการโฆษณาว่าเป็นยีนส์อย่างเป็นทางการของ PRCA(Pro Rodeo Cowboys Association ) ก็ยิ่งอยู่ในฐานะที่มั่นคงแนบแน่นต่อกันยิ่งขึ้น หลังจากปี 1986 เป็นต้นมา ยี่ห้อแรงเลอร์ได้ตกเป็นของบริษัท VF Corporation จากรัฐเพ็นซิลวาเนีย ซึ่งได้รวมตัวกับบริษัท Blue Bell

จากการที่ผมได้เป็นเจ้าของและใส่กางเกงยีนส์ที่ผลิตโดยแรงเลอร์, ลีวายส์ , Lee (ก่อตั้งขึ้นในปี 1889 และตกเป็นของ VF Corporation เช่นกัน) , Dickies (ก่อตั้งปี 1922 ในเมือง Bryan, Texas) และยีนส์ยี่ห้องอื่นๆ ผมต้องขอพูดอย่างจริงใจว่า สำหรับขี่ม้า ผมไม่เคยชอบใส่ยีนส์แรงเลอร์รุ่น 13 MWZ เลย มันถูกออกแบบมาตั้งแต่เมื่อผมอายุได้ 4 ขวบ (แสดงว่า บ๊อบน่าจะเกิดปีราวๆ ปี 1943 ขณะนี้เขาคงอายุ 66 ปี) ก็เหมือนผมน่ะแหละ มันแสดงให้เห็นสภาพตามอายุขัยของมันแล้ว

สิ่งที่ผมไม่ชอบหลักๆ ของมันก็คือ มันค่อนข้างจะติดตึงเมื่อคุณอยู่บนอานม้า และกระเป๋าหลังอยู่ต่ำเกินไป

สำหรับเงินของผม กางเกงยีนส์คาวบอยเท่าที่ผลิตออกมา ที่ผมรู้สึกว่าเยี่ยมสุด และใส่สบายสุด คือ Levi’s 557 มันถูกออกแบบมาเพื่อการขี่ม้าโดยเฉพาะ โดยมีส่วนต้นขาที่พองเล็กน้อย และมีขาที่ฟิตพอดีกับรองเท้าบู๊ตแบบตะวันตก กระเป๋าหลังอยู่สูงพอที่คุณจะไม่นั่งทับมัน(ขณะอยู่บนอานม้า) ด้านหลังสูงขึ้นเล็กน้อย ฯลฯ
น่าเสียดาย ที่ยีนส์รุ่นนี้ผลิตได้เพียง 2-3 ปีก็หยุดไปนาน ผมเดาเอาว่า สำหรับคุณภาพที่ออกแบบเพื่อการใช้งานอย่างนั้น เจ้า 557 คงไม่สามารถเป็นแฟชั่นสำหรับ คาวบอยตัวจริงได้

หวังว่านี่คงช่วยให้คุณชนะพนันได้นะ!"

คำตอบของบ๊อบเป็นความเห็นส่วนตัวของเขาที่ดูจะอคติกับแรงเลอร์พอควร ซึ่งเราคงพิสูจน์ได้ยาก เพราะยี่นส์แต่ละรุ่นก็มีหลายแบบ อย่างเช่นรุ่น 557 และรุ่น 13MWZ มีการออกแบบรวมทั้งลักษณะการ cut หลายแบบเหมือนกัน จึงยากที่จะรู้ว่า รุ่นไหนที่บ๊อบบอกว่าดีที่สุด รวมทั้งสรีระของแต่ละคนก็เหมาะกับยีนส์ต่างแบบกัน

ในความเห็นของผม แม้ลีวายส์จะเกิดก่อนแรงเลอร์ประมาณ 80 ปี แต่เพราะไม่สนใจที่จะเป็นยีนส์อันดับหนึ่งของคาวบอยยุคปัจจุบัน อาจเพราะตลาดมันเล็กไปก็ได้ การพัฒนายีนส์ของลีวายส์จึงไม่ได้สนใจลักษณะที่เหมาะสมกับการใช้งานของคาวบอยมากนัก ทำให้ไม่มีแบบคาวบอยให้เลือกมาก เราจึงเห็นแต่แรงเลอร์เป็นส่วนใหญ่ในสนามโรดิโอปัจจุบัน

ยีนส์ 13MWZ ยังมีขายเกลื่อนเว็บทุกวันนี้ มีรุ่นที่ทนไฟออกแบบสำหรับพนักงานดับเพลิงด้วย โดยทั่วไปจะโฆษณาสรรพคุณไว้ว่า

Official ProRodeo Competition jeans - 13MWZ Wrangler jeans ยีนส์สำหรับการแข่งโปรโรดิโออย่างเป็นทางการ
Get the original fit that's not too tight & not too loose ฟิตแบบดั้งเดิม ไม่คับ ไม่หลวมเกินไป
Tapered leg; cut to fit over your boots ปลายขาเล็กลง ฟิตกับรองเท้าบู๊ตของคุณ
32" (medium), 34" (tall), & 36" (extra tall) inseams
14.75 oz, 100% heavyweight cotton denim - for your comfort, broken twill prevents twisting!

รุ่นสะสม George Strait ที่มีตราของเขาปักอยู่บนกระเป๋าด้านขวาก็มีลักษณะของตนเอง โดยมีข้อความโฆษณา ดังนี้
Wrangler jeans - 13MWZ George Strait original fit
Limited edition George Strait 13MWZ jeans - the choice of the country music legend
Cowboy Cut with an original fit
16 3/4" straight leg opening fits over boots
15.25-oz, heavyweight prewashed 100% cotton

Wrangler Cowboy Cut jeans are a Western Wear icon. The Cowboy Cut jean was built to the detailed specifications of top rodeo athletes with features designed for riding - but great for every cowboy - including heavyweight denims, rivets on all pockets, strong double stitched outseams, and higher positioned back pockets.
Wrangler jeans from the George Strait Collection! These Cowboy Cut jeans sit comfortably at natural waist. Button waist and zipper fly. Traditional five-pocket styling. George Strait logo on pocket. Imported
ปัญหาเรื่องกระเป๋าหลังต่ำเกินไปที่คาวบอยบ๊อบบ่นไว้ คงได้รับการแก้ไขแล้วจากผู้ผลิต เพราะจากข้อความข้างบนนี้ ผู้ผลิตเขาโฆษณาไว้ส่วนหนึ่ง แปลได้ว่า
แรงเลอร์คาวบอยคัต คือสัญญลักษณ์ของเครื่องแต่งกายตะวันตก ยีนส์รุ่น cowboy cut นี้ถูกออกแบบมาตามข้อกำหนดของนักกีฬาโรดิโอชั้นยอด เป็นการออกแบบเพื่อการขี่ม้าโดยเฉพาะ แต่ก็เหมาะสำหรับคาวบอยทุกคน ใช้ผ้าดีนิมระดับแฮฟวีเวท ย้ำหมุดที่กระเป๋าทุกอัน ตะเข็บคู่ด้านนอกแข็งแรง และกระเป๋าหลังสูงกว่า
แรงเลอร์รุ่น ยอร์จ สแตรท มีลักษณะพิเศษที่ "เป็นยี่นส์คาวบอยคัต มีเอ็วสูงอยู่ในระดับเอ็วธรรมชาติ"

ข้างล่างคือรูป George Strait ซึ่งใส่ยีนส์แรงเลอร์ 13MWZ จากหนังเรื่อง Pure Country จะเห็นว่าเขาใส่ยีนส์ขายาวหน่อยเพื่อให้มันดูกองๆ ย่นๆ จากเข่าลงไป
รูปสุดท้าย ลักษณะของแรงเลอร์ 13MWZ รุ่น George Strait









Relate